Загасны дэлгэрэнгүй мэдээлэл
Жиргэх

Зүйлийн нэр: Улаан нүдэн

Англи нэр: Roach

Хүрээ: Хөвчтөн

Анги: Дэвүүр сэлүүрт загас

Баг: Мөрөгтөн

Овог: Мөрөгийнхөн

Төрөл: Улаан нүдэн

Ерөнхий шинж:

Нуруу ногоовтор бараан, хажуу, хэвэл цайвар. Цээж, хэвлий, сүүлний сэлүүрүүд улбар. Нүдний солонго ягаан буюу улаан өнгөтэй байдаг. Нүдний солонгон бүрхүүл улаан өнгөтэй учир улаан нүдэн гэж нэрлэдэг. Биеийн өндөр уртын 29-30%, нурууны сэлүүрийн өндөр 20-24%-тай тэнцүү. Нурууны сэлүүр хэвлийн сэлүүрийн бараг харалдаа эхлэнэ. Нягт сууж өгсөн том хайрстай. Хажуугийн шугам хэвлий тийш бага зэрэг муруйсан ба биеийн төгсгөл хүртэл үргэлжилнэ. Ам хагас саран хэлбэртэй, бараг тэгш, дээд эрүү доод эрүүгээ бага зэрэг давсан. Залигуур араа нэг эгнээ, 6-5 буюу 5-5 (6-6 ховор) шүдтэй. Нурууны сэлүүрт салаалсан II-III, салаалаагүй 9-11, сүвийн сэлүүрт салаалаагүй II-III, салаалсан 9-12 гуурстай, хэвлийн сэлүүрт салаалаагүй I, салаалсан 13-17, цээжний сэлүүрт салаалаагүй I, салаалсан 8-9 гуурстай. Заламгайн өргөс 11-15. Хажуугийн шугаманд 42-46 хайрстай.

Биологийн онцлог:

Биеийн урт 49 см, жин 2.1 кг хүрнэ. 3-4 насандаа бие гүйцэж үржилд орно. 5 сарын сүүлч 6 сарын эхээр нуурын гүехэн устай булан тохойн өнгөрсөн оны ургамал бүхий хэсэг, голын адаг орчмын гүехэн хэсгийн ургамалд түрсээ шахна. Түрсний голч 1.0 мм. Атуу 6.5-31.4 мянга, дунджаар 19.9 мянган ширхэг түрс гаргана. Түрс нь наалдамхай чанартай. Агнуурын ач холбогдолтой. Өгий нуурын загас агнуурт 52.9%-ийг эзэлдэг. Улаан нүдэн нь усны ургамал, түүний задарсан хэсэг, замаг, хөвөгч амьтад, усны ёроолын шавьжаар холлох ба махан идэшт цурхай, алгана загасны үндсэн тэжээл болдог.

Амьдрах орчин:

Ихэвчлэн усны ургамал элбэгтэй нарны илчинд амархан халдаг газар сүрэглэн амьдарна. Зуны улиралд нуурын эргийн гүехэн хэсэг, томоохон голуудын дунд болон адаг орчмын хэсэгт сүрэглэн идээшилнэ. Өвлийн улиралд нуурын гүн рүү шилжиж хавар болоход гүехэн булан тохой, тогтуун урсгалтай хэсгийн ургамал бүхий хэсгийг бараадан амьдарна.

Хамгаалалтын статус:

Бүс нутагт анхааралд өртөхөөргүй

Тархац:

Сэлэнгийн савын голууд Орхон, Туул, Хараа, Ерөө, Цөх, Хүдэр, Идэр, Чулуут, Дэлгэрмөрөн, Эгийн гол, Өгий, Тэрхийн цагаан, Хөвсгөл нуурт, Ховд аймгийн нутаг дахь Булган голд түгээмэл тархсан.

Агнах, барихыг хориглох хугацаа:

Жил бүрийн 4-р сарын 1 өдрөөс 6-р сарын 14 өдөр хүртэл ахуйн болон тусгай зориулалтаар агнах, барихыг хориглоно.